Πρόκειται για φαινόμενα που παρεμβάλλονται κατά τη διάρκεια του ύπνου, και συχνότερα στα παιδιά είναι οι εφιάλτες, οι νυχτερινοί τρόμοι και η υπνοβασία.

Οι εφιάλτες είναι τρομακτικά όνειρα που συμβαίνουν συνήθως στο 2ο μισό της νύχτας. Το παιδί ξυπνά τρομαγμένο, αλλά έχει άριστη επαφή με το περιβάλλον, ανακουφίζεται εύκολα από τους γονείς του και μπορεί να διηγηθεί το όνειρο με λεπτομέρεια και παραστατικότητα. Συνήθως σχετίζονται με τρομαχτικές εμπειρίες που έζησε κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Θεραπεία: Εστιάζεται στη μείωση του άγχους του παιδιού.

Οι νυχτερινοί τρόμοι συμβαίνουν συνήθως στην αρχή του ύπνου (15-90 λεπτά μετά την έναρξη του). Το παιδί πετιέται όρθιο σε έξαλλη κατάσταση και βγάζει μια κραυγή πανικού. Τα μάτια του είναι σχεδόν ανοιχτά, με τις κόρες μεγαλωμένες(μυδρίαση), αναπνέει γρήγορα και έχει ταχυκαρδία. Παρόλο που είναι αναστατωμένο, δεν έχει ξυπνήσει τελείως, δεν αναγνωρίζει τίποτα και δεν μπορεί να το καθησυχάσει κανείς. Το επεισόδιο διαρκεί 5-20 λεπτά και το παιδί πέφτει κουρασμένο σε ένα ομαλό ύπνο, ενώ το πρωί δεν θυμάται τίποτα από το περιστατικό.

Η υπνοβασία επίσης συμβαίνει στην αρχή του ύπνου (15-90 λεπτά μετά την έναρξη του), με το παιδί να σηκώνεται από το κρεβάτι του και να αρχίζει να περιπλανάται με ανοιχτά τα μάτια και ανέκφραστο πρόσωπο, χωρίς όμως να βλέπει. Καθοδηγείται , κυρίως, με τη μνήμη και για αυτό μπορεί να σκοντάψει και να χτυπήσει. Είναι πολύ δύσκολο να το ξυπνήσει κάποιος και συνήθως επιστρέφει στο κρεβάτι μόνο του και συνεχίζει τον ύπνο του. Η διάρκεια της υπνοβασίας είναι 5-15 λεπτά, υπάρχει συνήθως θετικό ιστορικό στην οικογένεια και κατά κανόνα υποχωρεί με την πάροδο της ηλικίας. Είναι σημαντικό να φροντίζουμε να μην τραυματιστεί το παιδί.

Θεραπεία: Δοκιμάστε την τεχνική της λεγόμενης προγραμματισμένης αφύπνισης. Υπολογίζοντας περίπου την ώρα που το παιδί παρουσιάζει τον εφιάλτη ή τον νυχτερινό τρόμο ή την υπνοβασία κλπ., ξυπνήστε το εσείς μία ώρα νωρίτερα και στην συνέχεια αφήστε το να ξανακοιμηθεί μόνο του.

Άλλες λιγότερο σοβαρές παραϋπνίες είναι οι υπναγωγικές κινήσεις (ρυθμικές κινήσεις-τινάγματα του σώματος στη φάση της υπνηλίας-αρχής του ύπνου που εμφανίζονται τον 6ο με 9ο μήνα και υποχωρούν μέχρι τον 3ο χρόνο), η υπνολαλία(το γνωστό μας παραμιλητό, με αυτόματες λεκτικές εκφράσεις, άλλοτε ακατάληπτες και άλλοτε να θυμίζουν κανονική ομιλία), και το τρίξιμο των δοντιών(αρκετά συχνή διαταραχή –10 με 20% των παιδιών-, συνδέεται με έντονο στρές και μπορεί να καταστρέψει τα δόντια, για αυτό και στις σοβαρότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται με συσκευές σύγκλισης).