Φοβάμαι ότι το παιδί μου έχει πλατυποδία, μήπως να το πάω σε κάποιον ορθοπεδικό;

Η πλατυποδία συχνά κληρονομείται και είναι συνηθέστερη σε άτομα που φόρεσαν κλειστά παπούτσια από μικρή παιδική ηλικία και είναι παχύσαρκα. Θεωρείται επίσης, πολιτιστικά και γενετικά φυσιολογική σε ορισμένες εθνικές ομάδες.

Στα νήπια, δηλαδή τα παιδιά μικρότερα των πέντε χρονών, δεν έχει νόημα να μιλάμε για ύπαρξη πλατυποδίας, μια που φυσιολογικά περίπου στα τρία χρόνια αρχίζει να δημιουργείται η καμάρα στο πέλμα μας, για να ολοκληρωθεί κοντά στα πέμπτα μας γενέθλια.

Σχ. 1. Τα παιδιά αναπτύσσουν πελματιαία καμάρα στα 4-5 χρόνια.

Στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι πλατυποδίες είναι εύκαμπτες-προσαρμοστικές. Ένα στα πέντε παιδιά δεν αναπτύσσουν ποτέ καμάρα σε όρθια στάση. Τα περισσότερα από αυτά έχουν χαμηλές καμάρες γιατί έχουν πολύ χαλαρούς συνδέσμους. Η καμάρα τους ισοπεδώνεται όταν στέκονται όρθια και τα πόδια τους φαίνονται σαν να πέφτουν προς τα μέσα. Όμως, όταν το παιδί σταθεί στα δάχτυλα ή καθίσει με τα πόδια του να μην ακουμπούν στο έδαφος, τότε μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι στην πραγματικότητα καμάρα υπάρχει. Η εύκαμπτη πλατυποδία είναι φυσιολογική σε βρέφη, παιδιά και ενήλικες.

Σχήμα 2. Η καμάρα του ποδιού ισοπεδώνεται όταν πατά το πέλμα όντας όρθιο(a), αλλά είναι εμφανής όταν στέκεται στα δάχτυλα των ποδιών του (b) ή τα πόδια του δεν πατούν στο έδαφος (c).

Η πλατυποδία δεν προκαλεί μακροπρόθεσμα προβλήματα. Οι περισσότεροι ενήλικες με εύκαμπτη πλατυποδία έχουν δυνατά πόδια, χωρίς πόνους και είναι ικανοί να μετέχουν σε όλες τις δραστηριότητες και τα αθλήματα.

Ειδικά παπούτσια, προσθήκες στα παπούτσια (ορθοτικά) ή ασκήσεις δεν πρόκειται να δημιουργήσουν καμάρα σε ένα παιδί με ευλύγιστη πλατυποδία.Υποστηρικτικά της καμάρας μπορεί παροδικά να δώσουν την αίσθηση δημιουργίας καμάρας στο πόδι ,αλλά η πλατυποδία επανεμφανίζεται μόλις βγάλουμε τα υποστηρικτικά.

Τέλος, τα περισσότερα παιδιά δεν αισθάνονται άνετα με τα υποστηρικτικά βοηθήματα στα παπούτσια τους, και έτσι τα υποβάλουμε σε ένα "βασανιστήριο" χωρίς ουσιαστικό λόγο.

Για το ποιά παιδιά πρέπει να εκτιμηθούν από ορθοπεδικό, σας παραπέμπω στην επόμενη ερώτηση που συχνά με ρωτούν: "πότε πρέπει να πάμε στον παίδο-ορθοπεδικό για έλεγχο πλατυποδίας;"

Οπωσδήποτε πρέπει να συμβουλευθούμε έναν παίδο-ορθοπεδικό εάν η πλατυποδία του παιδιού μας:

1. Είναι δύσκαμπτη.
2. Είναι επώδυνη.
3. Εάν προκαλεί δυσκολίες στις δραστηριότητες του παιδιού ( π.χ. τρέξιμο, πήδημα).
4. Εάν αφορά μόνο τη μια πλευρά

Επειδή είναι συχνό το άγχος των γονιών αλλά και η πίεση λόγω της έγνοιας, συγγενών και φίλων, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για τις πιο πρόσφατες απόψεις σχετικά με την αντιμετώπιση της πλατυποδίας, όταν αυτή κριθεί ως εύκαμπτη-προσαρμοστική από τον παίδο-ορθοπεδικό:

Η εύκαμπτη ανώδυνη πλατυποδία δε χρειάζεται καμιά θεραπεία.

Είναι απαράδεκτο να γίνονται θεραπείες μόνο για να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις των γονιών. Πρέπει οι γονείς, αλλά και οι παππούδες και οι γιαγιάδες και οι λοιποί συγγενείς και φίλοι, να πεισθούν ότι η ανώδυνη πλατυποδία είναι μια συχνή καλοήθης κατάσταση, μια παραλλαγή του φυσιολογικού. Πρέπει να ενημερωθούν ότι τα ειδικά παπούτσια ή τα διάφορα βοηθήματα είναι πανάκριβα και ενώ δεν αλλάζουν ουσιαστικά την εξέλιξη της πλατυποδίας, μπορεί να επηρεάσουν ψυχολογικά το παιδί και να μειώσουν την εκτίμηση που έχει για τον εαυτό του. Εκείνο που θα μπορούσαμε να προτείνουμε είναι να ενθαρρυνθούν οι γονείς τα παιδιά τους να χρησιμοποιούν ευλύγιστα παπούτσια, να προσέξουν το βάρος τους και να φροντίσουν στην υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής . Πολλές μελέτες έδειξαν ότι, ακόμα και παιδιά με πλατυποδία που ασχολούνται με αθλητισμό και χρησιμοποιούν ορθοτικά ενθέματα για την πρόληψη κακώσεων δε φαίνεται να τα χρειάζονται.

Οι μύθοι όμως δύσκολα καταρρίπτονται και για πολλές δεκαετίες τα ειδικά παπούτσια και τα άλλα ορθοπεδικά βοηθήματα ήταν στην ημερησία διάταξη. Είναι καιρός όμως να αντιδράσουμε σήμερα που ακόμα και η οικονομική συγκυρία είναι αρωγός της επιστήμης που θέλει τα πόδια του παιδιού με εύκαμπτη πλατυποδία ελεύθερα.