Τι πρέπει να κάνουμε αν μας τσιμπήσει μέδουσα (τσούχτρα);

1. Βγαίνουμε από την θάλασσα, ξεπλένουμε με θαλασσινό νερό την περιοχή, χωρίς να το ξύσουμε (άμεση απομάκρυνση της τοξίνης)
2. Αν είναι εμφανές κολλημένο πλοκάμι ή τμήμα του, το απομακρύνουμε φορώντας γάντια ή χρησιμοποιώντας κάποια πλαστική κάρτα ή σακούλα (δε θέλουμε να έρθουν τα χέρια μας σε επαφή με την τοξίνη)
3. Φτιάχνουμε μίγμα θαλασσινού νερού με μαγειρική σόδα (εναλλακτικά, αφρό ξυρίσματος) το αφήνουμε για 2 λεπτά και μετά το απομακρύνουμε σαν να «ξυρίζουμε» την περιοχή με κάποια κάρτα (πχ πιστωτική), ξυλάκι (πχ παγωτού) και γενικά κάποιο αντικείμενο που θα μας επιτρέψει να απομακρύνουμε τα κύτταρα με την τοξίνη.
4. Βάζουμε τοπικά κρύες κομπρέσες ή πάγο τυλιγμένο σε σακούλα ή πετσέτα για 5-10 λεπτά (αν πονάει πολύ μπορεί να ωφελήσει το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή την τοποθέτηση σε καυτό νερό ή ντους στους 40-45^οC για περίπου 20 λεπτά -αν δεν υπάρχει θερμόμετρο, χρησιμοποιήστε το ζεστότερο νερό που μπορεί να ανεχθεί ο ασθενής-).
5. Αν ο πόνος είναι έντονος δώστε παυσίπονο και αν η φαγούρα έντονη αντιισταμηνικό

ΠΡΟΣΟΧΗ!

Τσίμπημα στο μάτι απαιτεί άμεσο πλύσιμο με θαλασσινό νερό και εκτίμηση από οφθαλμίατρο

Σπάνια, μπορεί να υπάρξει συστηματική αντίδραση που να επηρεάσει την πίεση, την καρδιά ή να κάνει αναφυλακτική αντίδραση, οπότε ο ασθενής πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί από γιατρό.

Μη χρησιμοποιείτε γλυκό νερό,αυξάνει ωσμωτικά ποσότητα τοξίνης και μπορεί να κάνει μεγαλύτερη ζημιά τοπικά.

Μην ξύνετε την περιοχή, μεγαλώνετε τον ερεθισμό.

Μη χρησιμοποιείτε αμμωνία (ούτε ούρηση) ή οινόπνευμα γιατί μπορεί να ενισχύσει τη δράση της τοξίνης και αυξάνει τον πόνο (το τσίμπημα στην Μόνικα στα “Φιλαράκια” (Friends) , μάλλον ήταν από μέλισσα και όχι τσούχτρα).

Τι είναι η μέδουσα;

Η μέδουσα, ή αλλιώς τσούχτρα, είναι ένας ασπόνδυλος οργανισμός που υπάρχει σε όλες τις θάλασσες και όλα τα βάθη του κόσμου εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Ζουν σε ομάδες, κολυμπούν αργά και κυρίως παρασύρονται από τα θαλάσσια ρεύματα και αναπτύσσονται περισσότερο σε μέρη όπου βρίσκουν τροφή.

Τρέφονται με πλαγκτόν, μικρά ψάρια και προνύμφες ψαριών, που τα συλλαμβάνουν με τα πλοκάμια τους και τα παραλύουν με την τοξίνη που παράγουν.  

Αποτελούν τροφή για τις θαλάσσιες χελώνες και για ψάρια όπως ο τόνος, ο ξιφίας και η φάλαινα. Σε κάποια μέρη του κόσμου, όπως στην Κίνα, την Ιαπωνία και άλλες ασιατικές χώρες, αποτελεί Gourmet έδεσμα για τους ανθρώπους.

Αποτελούνται από τον κύριο κορμό ή ομπρέλα ή καμπάνα και τα πλοκάμια. Στα πλοκάμια τους έχουν κύτταρα που παράγουν τοξίνη που παραλύουν ή ακόμα και σκοτώνουν μικρά ψάρια.

Γιατί τελευταία αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα;

Παράγοντες όπως η υπεραλίευση, ειδικά μεγάλων ψαριών, που έχει σαν αποτέλεσμα τόσο την αύξηση του πλαγκτόν αλλά και την μείωση των κυνηγών της μέδουσας (το ίδιο ισχύει και για τις θαλάσσιες χελώνες που κινδυνεύουν με εξαφάνιση), αλλά και η κλιματική αλλαγή, με την υπερθέρμανση, δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξή τους.    

Βιβλιογραφία

1. Marcus E. N., Isbister G. K., Drutz, J. E., Danzl D. F., &  Ganetsky M. (Μάιος 2022). Jellyfish stings. UpToDate
2. JellyReport - Εξάπλωση της Pelagia noctiluca στο Ιόνιο και σχεδόν σε όλη την Μεσόγειο. (24 Μαΐου 2022) Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας
3. Μέδουσα (ζώο). (31 Ιανουαρίου 2022). Βικιπαίδεια, Η Ελεύθερη Εγκυκλοπαίδεια. Ανακτήθηκε 16:08, Ιουνίου 17, 2022